Thứ Năm, 4 tháng 4, 2019

Báo QĐND: Người lưu giữ những miền ký ức dân gian

Người dân đình Nội (xã Việt Lập, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang) xưa có một thú vui tao nhã vào mỗi dịp tháng Giêng, ấy là thú chơi cầu móc. Theo thời gian, tưởng chừng trò chơi ấy chỉ còn lại trong tâm khảm những thế hệ đi trước vậy mà nhờ tình yêu, sự tận tâm cụ Ngô Văn Chức (93 tuổi), bậc cao niên nhất tại đình Nội cùng với bảo tàng tỉnh đã chung tay mang trò chơi cầu móc xưa trở về lần nữa…

Bài viết này thuộc danh mục:✅ Văn hóa, được chúng tôi tổng hợp từ báo QĐND, nguồn bài: http://www.qdnd.vn/phong-su-dieu-tra/ky-su-nhan-vat/nguoi-luu-giu-nhung-mien-ky-uc-dan-gian-570827

Tìm đường đến nhà cụ Chức không khó vì bà con nơi đây ai cũng biết đến ông. Giữa tiết trời Xuân, bên chén trà nóng, cụ Ngô Văn Chức hồ hởi chia sẻ những mảnh ký ức về trò chơi cầu móc mà cụ đang dày công cùng chính quyền khôi phục.

Cụ Ngô Văn Chức (93 tuổi), người góp công lớn khôi phục trò chơi dân gian cầu móc.

Theo cụ Ngô Văn Chức, không ai biết trò chơi cầu móc có từ bao giờ, chỉ biết rằng, khi đình Nội được xây dựng và hoàn thành vào năm 1775 thì trò chơi dân gian này đã có và diễn ra duy nhất vào ngày Mười một, tháng Giêng hằng năm. “Không chỉ là thú vui tao nhã trong ngày hội mà trò chơi đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống, văn hóa tâm linh. Phải tận mắt chứng kiến toàn bộ trận cầu diễn ra, từ khâu chuẩn bị cho đến khi kết thúc mới phần nào hiểu được niềm vui, ý nghĩa mà nó mang tới. Cuộc đời tôi và trò chơi này đến với nhau như một cơ duyên, nên trong suy nghĩ của tôi nhiều năm nay vẫn luôn băn khoăn, trăn trở làm thế nào để có thể khôi phục lại trò chơi”, cụ Ngô Văn Chức trải lòng. Đau đáu nỗi niềm với trò chơi dân gian gắn kết cộng đồng bị mai một, không còn bất cứ một văn bản, hay tư liệu nào ghi lại nên khi được bảo tàng tỉnh đề nghị phối hợp phục dựng lại trò chơi, cụ Ngô Văn Chức ngay lập tức đồng ý.

Theo ông Nguyễn Văn Độ, người dân sống tại đình Nội, xã Việt Lập, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, quá trình đưa trò chơi cầu móc quay trở lại, cụ Ngô Văn Chức gặp hàng loạt những thách thức đặt ra như: Không có tư liệu, văn bản nào ghi lại luật chơi, bản thân cụ Chức tuổi cũng đã cao, trí nhớ và sức khỏe hạn chế, những lời gièm pha của thiên hạ… Thế nhưng, bằng tất cả tâm huyết, cùng sự ủng hộ của con cháu, cụ Ngô Văn Chức vẫn cố gắng vượt qua khó khăn, bắt tay vào công cuộc khôi phục trò chơi cầu móc. Thời gian đầu, cụ cùng chính quyền đến từng nhà vận động mọi người trong xã để họ có cái nhìn, hiểu biết về trò chơi này. Sau khi vận động được mọi người hưởng ứng và tham gia, cụ dành hết thời gian cùng chính quyền lên lịch những buổi tập để người dân chơi thành thạo.

Lễ tế trước khi diễn ra trò chơi dân gian cầu móc.

Ông Ngô Văn Phong, người dân tham gia vào đội cầu móc chia sẻ: “Dù tuổi đã cao nhưng trong các buổi tập cầu của chúng tôi chưa lần nào cụ Chức vắng mặt, thậm chí còn đến từ rất sớm để kiểm tra, chuẩn bị dụng cụ. Trò chơi cầu móc này nghe qua luật chơi thì khó hình dung nhưng nhờ sự chỉ bảo ân cần, tỉ mỉ của cụ, cùng sự chăm chỉ luyện tập, đến bây giờ chúng tôi đã thành thục trong cách chơi và cảm nhận được rõ niềm vui, sự sôi động mà trò chơi mang tới ”.

Công sức, tâm huyết của cụ Ngô Văn Chức cuối cùng cũng được bù đắp, giờ đây trò chơi cầu móc đã một lần nữa quay trở lại và trở thành một phần đặc biệt trong lễ hội truyền thống của đình Nội. Đáng mừng hơn, những năm gần đây, đội cầu móc đình Nội thường đi biểu diễn vào dịp lễ hội ở các xã, huyện xung quanh, thậm chí là lặn lội ra Bảo tàng Dân tộc học (Hà Nội) để mang trò chơi truyền thống này đến với nhiều người, đặc biệt là lớp trẻ. Giờ đây, câu ca dao xưa “Đình Nội có hội cướp cầu. Tháng Giêng mười một đâu đâu cũng về” lại đúng với mỗi dịp Xuân tại đình Nội.

“Những trăn trở, băn khoăn theo tôi hơn nửa cuộc đời cuối cùng cũng đã có được kết quả mong muốn, dù có nhắm mắt xuôi tay tôi cũng có thể thanh thản tự hào mà ra đi”, đó là lời chia sẻ mộc mạc nhưng lại chất chứa biết bao tâm huyết, tình cảm của cụ Ngô Văn Chức-người lưu giữ những miền ký ức dân gian.

Bài, ảnh: LAN ANH

Tìm kiếm:✨

  • Đình Nội, Việt Lập, Tân Yên, Ngô Văn Phong, Nguyễn Văn Độ, Thú vui, Ký ức, Lưu giữ, Trò chơi, Bảo tàng, Bảo tàng dân tộc học, Bắc Giang, Khôi phục, Ca dao, Trăn trở, Lan Anh, Chỉ bảo, Lặn lội, Tiết trời, Trí nhớ, Lễ hội, Trò chơi dân gian